...

MARK ARCHITECTEN

ZIET

ONTWERPEN

ALS EEN REIS

ROND EEN THEMA

Bij Mark Architecten in Breda begint het ontwerpproces voor een nieuwe woning bij een uitvoerige fase voor het creatieve proces, nog voordat de eerste schetsen worden gemaakt. Om de opdrachtgevers in dat bijna ongrijpbare proces houvast te geven, werkt Mark Wouters met ze naar een thema. Hij noemt het de ‘mens en leven methode’. Hij ziet het hele traject van ontwerpen tot realisatie als een reis waarbij de eindbestemming aan het begin nog niet vaststaat. “Daardoor is geen woning hetzelfde. Ik heb geen signatuur in architectuur, want ik ben als architect dienstverlenend naar de opdrachtgever.”

Het bureau van Mark Architecten is gevestigd in een pand bij een ander architectenbureau. Daardoor is het even zoeken of we wel bij de juiste voordeur naar binnen gaan. Als we goed zitten en de trap naar boven nemen, komen we in een ruimte die duidelijk is ingericht voor en door architecten. We zien veel maquettes die door een 3d-printer zijn gemaakt, in een vergaderruimte liggen rondom een grote vierkante tafel uiteenlopende samples van bouwmaterialen en tal van boeken over architectuur. De tafel in het midden is groot genoeg om bouwtekeningen op uit te vouwen. Het is een heerlijke ruimte om met elkaar tot creativiteit te komen. Hier kan Mark ook uiteen zetten hoe hij tot de methode van zijn architectenbureau is gekomen.

Veel bagage

Mark heeft een lange aanloop gehad om tot zijn eigen architectenbureau te komen. “Ik heb de hele lijn van LTS, MTS en HTS gevolgd. Ik heb dus leren metselen en timmeren, wat later goed van pas is gekomen bij het ontwerpen. Op de HTS Bouwkunde zei een docent dat de Academie voor Bouwkunst beter bij mij zou passen. Ik ben eerst bij verschillende architectenbureaus aan het werk gegaan. Ik heb ook projectmanagement gedaan, waarbij ik kostencalculaties moest maken. Dat komt nu weer van pas: ik kan snel aangeven wat een ontwerp gaat kosten. Ik heb ondertussen de Academie voor Bouwkunst gevolgd. Tien jaar geleden ben ik afgestudeerd. Daarmee had ik zoveel bagage dat ik de stap kon maken naar een eigen architectenbureau. Ik heb me bewust samen met een ander architectenbureau gevestigd. Naast woningen ontwerp ik ook grote bouwprojecten. Voor de uitwerking kan ik gebruik maken van hun capaciteit.’’

Kaders

Bij de start van zijn bureau heeft Mark ook uitgedacht wat zijn werkwijze is. Architecten kunnen met hun creativiteit en ruimtelijk inzicht bijna ongrijpbaar zijn voor particuliere opdrachtgevers. Als ze ook nog vasthouden aan hun opvattingen over esthetiek, kan er een afstand tussen architect en opdrachtgever ontstaan. Het risico is dan dat het uiteindelijke ontwerp van de architect is en niet van de opdrachtgever. “Architect is een dienstverlenend beroep. De werkwijze moet zo zijn dat de opdrachtgever grip heeft op het ontwerpproces en dus de werkwijze van de architect begrijpt.” Mark heeft dat concreet gemaakt door uit te gaan van kaders en te werken met een thema. “Kaders zijn de vaststaande uitgangspunten: het bouwbesluit en het bestemmingsplan, het budget, de grootte van de kavel en eventueel de tijd waarin het gerealiseerd moet worden. Dat geeft aan waarbinnen we aan het creatieve proces kunnen werken.”

ARCHITECT MARK WOUTERS:

Het is aan mij om een sfeer te creëren zodat opdrachtgevers de ruimte en vrijheid voelen om alles te kunnen zeggen dat in ze opkomt."

"Het thema biedt houvast, want we kunnen er telkens op terugvallen en keuzes eraan toetsen, terwijl het niet al te hard is."

Thema
“Binnen die kaders werken we toe naar een thema. Dat is iets anders dan een concept of een programma van wensen. Het is een uitgewerkte denkrichting. Het thema is opgebouwd uit vijf elementen: de mens, de functie, de locatie, de techniek en de textuur. Bij het uitwerken van die elementen leren we elkaar kennen. Bij de mens willen we van elkaar weten wie we zijn. Hoe sta je in het leven? Hoe ziet je dagelijkse patroon eruit? Waar wil je naartoe? Maar ook: wat voor architect ben ik? Zo komen we tot een gewenst decor voor jouw leven.”

Gebruiksfuncties
“Bij functie wordt het al wat praktischer. We gaan onderzoeken welke gebruiksfuncties er nodig zijn en maken daarbij een ranglijst welke belangrijk voor je zijn. We leggen daarbij verbanden tussen ruimtes en functies, als eerste verkenning van indeling en routing. Bij het element locatie onderzoeken we de kavel: Wat heeft de plaats te bieden? Waarom heb je voor deze locatie gekozen? We gaan de locatie in ons opnemen. Dit element gaat over licht, zicht en omgeving, lokale regelgeving en ecologische samenhang. Bij het element techniek gaat het om gewenste bouwmethode. Die is vanwege draagconstructies bepalend voor het ontwerp. Ook ecologische techniek, dus klimaat, milieu en het weer komen hier aan de orde. Bij textuur gaat het om de beleving van het geheel, zowel visueel als tactiel. Materialen en vormen. Daarbij passen termen als strak, zacht, koel, warm, in harmonie of contrast.”

In de ruimte vol samples en ontwerpen kan Mark Wouters uitleggen wat zijn werkwijze is.
De maquette wordt inclusief de kavel geprint, zodat de posities en verhoudingen duidelijk zijn.

Reis
Door het zo uit te splitsen in elementen, is het voor opdrachtgevers duidelijk waar ze over moeten nadenken en hoe ze dat aan Mark kunnen overbrengen. “Tijdens de gesprekken gaat het vaak over meer dan dat element. Het is aan mij om daarvoor een sfeer te creëren zodat opdrachtgevers de ruimte en vrijheid voelen om alles te kunnen zeggen dat in ze opkomt. Iedereen, ook ik, begint bij nul aan een reis waarvan de eindbestemming niet vaststaat. Ik vind van het hele ontwerpproces deze fase het meest interessant. Hier neem ik graag de tijd voor. Waarom zouden we het niet doen? Dan zijn we maar een paar maanden langer bezig. Het is de opbouw naar creativiteit. We brengen alles bij elkaar dat nodig is voor het creatieve proces. Mijn inbreng daarbij is niet een architectonische signatuur of opvatting over esthetiek. Daardoor zijn alle woningen die ik ontwerp anders en uniek.”

Houvast

Vanuit de gesprekken ontstaat vanzelf een thema. “Dat thema kan komen vanuit een terloops gemaakte opmerking. Bijvoorbeeld een leeshoekje voor het raam, uitgebreid koken of keuze voor een materiaal. Het is daardoor eigenlijk een thema dat door de opdrachtgevers zelf is bedacht. Als we het thema in één woord hebben geformuleerd, is het eenvoudig om dat in te vullen. We kunnen het voeden en erbij aanhaken, waarbij we soms tot extra invullingen van de elementen komen. Het krijgt ook vorm doordat het helpt bij het maken van keuzes. Het thema biedt houvast in de fases erna, want we kunnen er telkens op terugvallen en keuzes eraan toetsen, terwijl het niet al te hard is.”

Plattegrond
In deze fase heeft Mark nog geen lijn in het ontwerpprogramma gezet. Allereerst is er dan de fase in het ontwerpproces waarin hij begint met het tekenen van een globale plattegrond. “Het is meer een vlekkenplan om het programma van wensen binnen de gestelde kaders in evenwicht te brengen. Het moet logisch in elkaar steken, de looplijnen en zichtlijnen moeten goed uitkomen en het moet natuurlijk passen binnen het bouwoppervlak. Als het ergens knelt, ga ik terug naar de opdrachtgevers om uit te leggen welke keuzes er gemaakt moeten worden. Dan is het dus fijn om het thema te hebben.” Digitaal ontwerpen

De plattegrond kan Mark nog met potlood op papier maken. Vervolgens stapt hij direct over op een 3d-ontwerp in een ontwerpprogramma. “Dat vind ik zelf prettig werken. Het voordeel van een digitaal ontwerp is dat je het makkelijk kunt aanpassen en aanpassingen weer teniet kunt doen. Het is daardoor makkelijker om iets uit te proberen. Voor de opdrachtgevers biedt een 3d-ontwerp ook weer een houvast. Als je niet dagelijks met bouwtekeningen te maken hebt, is het moeilijk om de platte tekeningen te vertalen naar ruimten. Met een 3d-ontwerp heb je al meer de ruimtelijke beleving. Je kunt dwars door het ontwerp heen en zo zien hoe de afzonderlijke ruimten ten opzichte van elkaar gepositioneerd zijn.”


"Als de reis naar ieders tevredenheid verloopt, is het eindresultaat logischerwijs ook goed."


Het creatieve ontwerpproces wordt digitaal in 3d-programmatuur gedaan.

Mark Architecten

Zoek op architect, bouwer, stylist, merk, plaats, woningtype of thema:

Seraphinite AcceleratorOptimized by Seraphinite Accelerator
Turns on site high speed to be attractive for people and search engines.